Tại hội nghị triển khai công tác ngành năm 2019 vừa được tổ chức, Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể đã đưa ra đề xuất tịch thu vĩnh viễn giấy phép lái xe đối với các tài xế gây ra tai nạn giao thông nghiêm trọng. Dư luận có ý kiến như thế nào về đề xuất này? Đề xuất này có tính khả thi không?

Bộ GTVT cho biết trong năm 2018, tình hình trật tự an toàn giao thông cả nước giảm cả 3 tiêu chí, tuy nhiên mức độ giảm chưa cao, trong đó có hơn 8200 người tử vong và nổi cộm lên nhiều vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng khiến nhiều người thương vong, gây bức xúc trong dư luận.

Cụ thể, như vụ tai nạn giao thông kinh hoàng giữa xe rước dâu và xe đầu kéo xảy ra rạng sáng ngày 30/7 trên quốc lộ 1 qua địa phận tỉnh Quảng Nam khiến 13 người chết; hay vụ tai nạn kinh hoàng giữa xe 16 chỗ và xe khách 45 chỗ xảy ra ngày 2/10 tại tỉnh Tây Ninh khiến 6 người tử vong và nhiều người nguy kịch.

Gần đây nhất vào chiều ngày 2/1 vừa qua, xe container mang BKS 62C - 04348 lưu thông trên quốc lộ 1 từ Long An đi TPHCM đã lao thẳng vào dòng người đang dừng chờ đèn đỏ tại ngã tư Bình Nhật, tỉnh Long An làm 4 người chết và hàng chục người bị thương.

Theo đánh giá từ các đơn vị quản lý, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông,trong đó phần lớn có ý thức chấp hành pháp luật của một số tài xế chưa tốt, như không chấp hành luật giao thông, uống rượu bia; nguy hiểm hơn là sử dụng ma túy...

Trước tình hình đó, trong cuộc hộp mới đây, Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể đã yêu cầu siết chặt công tác quản lý vận tải, cần có quy định ràng buộc trách nhiệm chủ doanh nghiệp khi để phương tiện và tài xế gây ra tai nạn.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cũng đề xuất thu hồi vĩnh viễn giấy phép lái xe đối với người gây ra tai nạn giao thông nghiêm trọng. Đề xuất này ngay lập tức nhận được nhiều ý kiến trái chiều từ phía cánh tài xế, doanh nghiệp và các chuyên gia.

“Theo anh thì cái đó đúng đó em, phải nên làm như vậy thì an toàn giao thông nó mới triệt để được. Nếu như mình không làm trường hợp như vậy thì nó xảy ra nhiều vấn đề, tài xế cứ ỷ lại là có bảo hiểm rồi gây tai nạn. Thì phải chế tài thật nặng đối với những người không chấp hành đúng đèn báo rồi chỉ dẫn tốc độ”.

“Em thì cũng chạy xe mà em thấy như vậy là đúng rồi. Chạy xe mà gây tai nạn mình tước như vậy thì mới hợp lý đó. Nói chung chạy xe mình ẩu vừa phải thôi chứ”.

“Tôi thấy cách phạt này sẽ hiệu quả. Chắc chắn nhiều tài xế sẽ rất sợ khi bị xử phạt như thế này. Theo tôi thì hình thức xử phạt này không có nhẹ. Một số trường hợp còn bị giam giữ xe luôn”.

“Theo mình thì khung pháp lí như thế nào đừng để cho tài xế gây ra tai nạn, chứ mình cứ đợi tài xế gây ra tai nạn rồi mình tước giấy phép, cái đó chỉ là giải quyết cái hậu quả thôi. Còn ngay từ đầu chúng ta có thể giải quyết như thế này:

Những anh tài xế chạy xe container đường dài mình có thể là gọi lược lượng cảnh sát giao thông phối hợp với lực lượng chuyên ngành để có thể test ma túy, gắn thêm nhiều máy bắn tốc độ giống như ở trong hầm thủ thêm mình có máy bắn tốc độ tự động như thế thì họ sẽ tự cân nhắc lại tốc độ, họ biết bị phạt nguội thì họ sẽ không dám chạy nhanh hơn”.

“Cái đề xuất này thì nó mang tính cảm tính nhiều hơn vì khi người dân bức xúc nhiều quá thì ông ấy lên tiếng vậy thôi chứ vấn đề nằm ở chế tài để phòng ngừa chứ khi đã xảy ra sự cố nghiêm trọng rồi mà có tước vĩnh viễn thì cũng không làm gì được”.

Hành vi sử dụng rượu bia, ma túy khi điều khiển phương tiện cỡ lớn là coi thường tính mạng của người khác, cần có biện pháp triệt để hạn chế được các vụ TNGT kinh hoàng

Đại biểu quốc hội Phạm Văn Hòa - đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Đồng Tháp có ý kiến đồng tình với đề xuất này. Ông cho rằng hành vi ngang nhiên sử dụng rượu bia ma túy khi điều khiển phương tiện cỡ lớn là coi thường tính mạng của người khác, cần ngăn chặn triệt để không để những tài xế này hành nghề, như vậy mới có thể hạn chế được các vụ tai nạn giao thông kinh hoàng như trong thời gian qua.

“Tôi nghĩ là những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng mà có lỗi cố tình thì những tài xế đó không xứng đáng để lái xe nữa. Nên tịch thu bằng lái của họ”.

Bà Tôn Ngọc Hạnh - Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Phước cũng cho rằng, để hiện thực hóa đề xuất này, các đơn vị liên quan cần chú ý những yếu tố pháp lý liên quan để có thể đạt hiệu quả cao nhất.

“Phải làm sao liên thông và dẫn chiếu được các luật chuyên ngành khác trong xử lý vấn đề này. Ví dụ như gây tai nạn giao thông thì phải điều chỉnh bởi luật xử phạt hành chính, luật giao thông…Theo tôi thì hành vi gây tai nạn giao thông cho người khác thì cần nâng mức xử phạt theo hướng nặng hơn”.

Bên cạnh những ý kiến đồng tình thì cũng có không ít quan điểm tỏ ra nghi ngờ tính khả thi của đề xuất này; thậm chí có ý kiến khẳng định, đây là đề xuất nóng vội; chủ quan; không thể lấy một quyết định hành chính quản lý ngành để rồi tước quyền lao động vĩnh viễn của người lao động.

Trên thực tế, cũng chưa có bất kỳ căn cứ nào để xác định mức độ nghiêm trọng cũng như trách nhiệm của tài xế trong từng vụ tai nạn giao thông cụ thể. Đó là chưa kể việc để xảy ra tai nạn giao thông cũng có trách nhiệm của các đơn vị quản lý nhà nước.

Bên cạnh đó, một số chuyên gia còn cho rằng, hiện nay, dù hệ thống quy định pháp luật liên quan đến giao thông đã có song khi triển khai thì thiếu quyết liệt, làm giảm tính răn đe và đây cũng chính là nguyên nhân khiến tai nạn giao thông tăng cao.

Với góc độ nghiên cứu của mình, luật sư Nguyễn Văn Hậu - Phó Chủ tịch Hội luật gia TPHCM lại cho rằng, thay vì bàn ra thì hãy cùng bàn bạc và tìm cách sớm hiện thực hóa đề xuất này bằng văn bản pháp luật cụ thể, chỉ có vậy mới mong hạn chế được tai nạn giao thông.

“Theo tôi thì đề xuất này phù hợp với thông lệ quốc tế. Ở các nước thì người gây tai nạn nghiêm trọng thì sẽ bị tịch thu bằng lái không cho lái nữa. Pháp luật nước người ta nghiêm thì nó mới sợ và chấp hành tốt được. Chính vì mình không có chế tài, thiếu quyết liệt nên họ đâu có sợ đâu. Nếu cứ bàn ra như vậy thì không tài nào phát triển được, không hạn chế tai nạn giao thông được”.

Dù còn nhiều ý kiến khác nhau, nhưng có thể thấy đề xuất tịch thu vĩnh viễn giấy phép lái xe đối với tài xế gây tai nạn giao thông nghiêm trọng của bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể đã phần nào thể hiện được sự quyết tâm từ phía đơn vị quản lý ngành.

“Tịch thu vĩnh viễn giấy phép lái xe của tài xế gây tai nạn nghiêm trọng - Xin đừng dừng lại ở đề xuất”

Tuy nhiên để có thể hiện thực hóa đề xuất này, hẳn sẽ còn cần rất nhiều thời gian, trên cơ sở tạo sự đồng thuận của các chủ thể và các bên liên quan. Về vấn đề này, phóng viên Huy Hoàng - Kênh VOVGT tại TPHCM có bài bình luận “Tịch thu vĩnh viễn giấy phép lái xe của tài xế gây tai nạn nghiêm trọng - Xin đừng dừng lại ở đề xuất”

Những ký ức kinh hoàng về vụ tai nạn xe container lao thẳng vào dòng người xe đang dừng chờ đèn đỏ ở Long An vào chiều 2/1 vừa qua hẳn vẫn còn ám ảnh chúng ta. Dư luận sau đó cũng hết sức phẫn nộ trước thông tin tài xế gây ra thảm kịch đã sử dụng rượu bia và nghiêm trọng hơn là dương tính với ma túy.

Hành vi sử dụng rượu bia, ma túy khi điều khiển phương tiện gây ra tai nạn chết người, ở phương diện nào đó không khác gì hành vi cố ý giết người, cần trừng trị nghiêm khắc. Cũng vì lẽ đó mà đề xuất tịch thu vĩnh viễn giấy phép lái xe của người gây ra tai nạn giao thông nghiêm trọng phần nào nhận được sự đồng tình của đông đảo dư luận.

Sự đồng tình ấy tiếp tục sẽ còn cao hơn, nhất là sau đợt kiểm tra ma túy đột xuất đối với các tài xế xe tải, xe container của lực lượng chức năng quận Thủ Đức TPHCM những ngày vừa qua. 7 trong số 48 tài xế container, xe tải nặng được kiểm tra ngẫu nhiên đã có kết quả dương tính với ma túy; con số có thể sẽ còn nhiều hơn nữa nếu nhìn rộng ra hàng chục ngàn tài xế đang lưu thông hàng ngày.

Không có gì đảm bảo an toàn cho bất cứ ai khi phải cùng tham gia lưu thông với những người cầm lái khoác áo tử thần đang điều khiển những cỗ máy khổng lồ nặng hàng chục tấn trên đường. Chính vì thế, đề xuất tịch thu vĩnh viễn bằng lái đối với những tài xế xem thường tính mạng của người khác cũng là một chế tài có thể thực thi nếu chúng ta quyết tâm. Bởi không có gì quý hơn mạng sống của con người.

Cần phải nhắc lại rằng, đề xuất tịch thu giấy phép lái xe đối với tài xế gây ra tai nạn giao thông nghiêm trọng đã từng được đề cập cách đây hơn 5 năm nhưng rồi rơi vào quên lãng. Và vì thế không ít người tỏ ra hoài nghi về tính khả thi của đề xuất lần này của Tư lệnh ngành giao thông.

Do vậy không còn cách nào khác, Bộ GTVT với vai trò quản lý của mình cần nghiên cứu, rà soát các điều kiện pháp lý đầy đủ để sớm đưa đề xuất này trình các cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định trên cơ sở lấy ý kiến rộng rãi và đồng thuận của các bên. Để từ đó đề xuất đi vào thực tiễn, tránh tình trạng hô hào sáo rỗng, đánh trống bỏ dùi.

Không chỉ vậy, các cá nhân tập thể liên quan đến lĩnh vực trật tự an toàn giao thông cần phát huy tối đa tinh thần trách nhiệm trong thực thi công vụ trên cơ sở thượng tôn pháp luật mới mong có thể ngăn ngừa được những cái chết lơ lửng trên đầu người dân tham gia giao thông nếu vẫn còn những lái xe vô trách nhiệm khi cầm vô lăng.

Việc bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể đưa ra đề xuất tịch thu vĩnh viễn giấy phép lái xe đối với người gây ra tai nạn nghiêm trọng tuy gây ra những tranh luận trái chiều nhưng cũng được xem là phù hợp trong bối cảnh mà tai nạn giao thông đang phủ bóng lên cuộc sống của mỗi người hiện nay. Điều mà nhiều người chờ đợi là cá nhân bộ trưởng và các ngành sẽ làm gì để đưa đề xuất ấy đi vào thực tế?